Với 102 km đường bờ biển, hệ thống 6 cảng cá, 4 âu thuyền cùng 2.905 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên, hàng nghìn tàu, thuyền đánh bắt gần bờ, Thanh Hóa được xem là một trong những địa phương có hoạt động khai thác hải sản sôi động ở khu vực Bắc Trung Bộ.
 |
Nhiên liệu và giá đầu vào tăng cao, nhiều chủ tàu phải chịu cảnh nằm bờ |
Nghề biển không chỉ đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế mà còn tạo việc làm cho hàng chục nghìn lao động trực tiếp và dịch vụ hậu cần nghề cá.
Ghi nhận của PV tại các địa phương ven biển như Sầm Sơn, Hải Bình và Hoa Lộc, tình trạng tàu cá neo đậu dài ngày đang diễn ra phổ biến. Nhiều chủ tàu cho biết họ buộc phải cho tàu nằm bờ hoặc giảm số chuyến biển do chi phí tăng quá cao, trong khi hiệu quả khai thác không đảm bảo.
 |
Chủ tàu cá ở Lạch Bạng chật vật cho mỗi chuyến ra khơi. |
Không khí tại các cảng cá vốn nhộn nhịp nay trở nên trầm lắng, lượng tàu xuất bến giảm mạnh so với trước. Tại cảng cá Lạch Hới (Sầm Sơn) nhiều chủ tàu đang rửa, vệ sinh thuyền để xác định nằm bờ dài ngày. Các tàu công suất lớn không ra khơi sẽ kéo theo các ngành dịch vụ hậu cần nghề cá cũng ảnh hưởng lớn.
Ông Lê Văn Năm, chủ tàu cá tại phường Sầm Sơn cho hay, để vận hành một tàu cá công suất từ 400–800CV cho chuyến biển kéo dài 20–30 ngày, tổng chi phí có thể lên tới hàng trăm triệu đồng.
 |
Tàu không vươn khơi, gây nhiều hệ lụy cho hậu cần nghề cá, lao động mất việc |
Trong đó, nhiên liệu là khoản chi lớn nhất. Mỗi chuyến biển tiêu tốn từ 4.000 đến 9.000 lít dầu DO. Với giá dầu hiện ở mức gần 40.000 đồng/lít, riêng chi phí nhiên liệu đã dao động từ khoảng 160 triệu đến hơn 350 triệu đồng/chuyến.
“Chi phí cao quá mà đi lênh đênh trên biển như kiểu đánh bạc với sóng thế này thì càng đi càng lỗ nặng. Anh em bàn nhau nghỉ ngơi một thời gian, lựa tình hình rồi tính tiếp. Dẫu biết là nằm bờ thì tiền lãi vay ngân hàng vẫn phải gánh hàng tháng. Áp lực lớn lắm nhưng không thể khác được”, ông Năm nói.
 |
Chợ cá, khu thu mua hải sản đìu hiu |
Ngoài ra, ngư dân còn phải gánh thêm nhiều khoản chi khác như đá lạnh bảo quản hải sản trong suốt hành trình dài ngày. Lương thực, thực phẩm, nước ngọt phục vụ thuyền viên. Tiền công lao động, thường được chia theo sản phẩm sau khi trừ chi phí. Chi phí dịch vụ hậu cần nghề cá như tiếp nhiên liệu, thu mua hải sản trên biển; Chi phí bảo dưỡng, sửa chữa tàu thuyền, thay thế ngư cụ…
Tại cảng cá Lạch Bạng (Hải Thanh) các ngư dân vốn đã vất vả khi cập bến do tình trạng bồi lắng kéo dài, nay lại phải gánh thêm nhiều chi phí phát sinh càng trở nên ngao ngán.
 |
Ngư dân cho tàu nằm bờ để tìm cách thích ứng với tình hình |
Anh Nguyễn Văn Định chia sẻ: “Chỉ cần chuyến biển không trúng cá hoặc giá bán thấp là lỗ nặng, với mức chi phí hiện nay, đi biển giống như đánh cược. Mà chủ yếu thua là chính chứ chờ được cá đàn thì hiếm lắm. Anh em bạn thuyền cũng thấy không hiệu quả nên nản dần, chuyển nghề khác”.
Việc tàu cá phải nằm bờ không chỉ ảnh hưởng đến chủ tàu mà còn kéo theo hàng nghìn lao động đi biển mất việc làm hoặc giảm thu nhập. Nhiều gia đình sống phụ thuộc vào nghề biển rơi vào cảnh khó khăn, buộc phải tìm kiếm công việc tạm thời trên bờ để trang trải cuộc sống.
Các hoạt động dịch vụ hậu cần nghề cá như cung ứng nhiên liệu, đá lạnh, thu mua, chế biến hải sản cũng bị ảnh hưởng, khiến chuỗi giá trị khai thác thủy sản bị gián đoạn.
Không chỉ chịu tác động từ giá nhiên liệu, ngư dân còn đối mặt với tình trạng nguồn lợi thủy sản suy giảm và giá hải sản biến động thất thường. Điều này khiến hiệu quả kinh tế của mỗi chuyến biển ngày càng thấp. Một số tàu chuyển sang khai thác gần bờ để tiết giảm chi phí, nhưng sản lượng không cao, không đủ bù đắp chi phí vận hành.
Trước những khó khăn hiện nay, ngư dân mong muốn các cơ quan chức năng sớm có giải pháp hỗ trợ như bình ổn giá nhiên liệu, hỗ trợ tín dụng, giảm chi phí đầu vào hoặc có chính sách trợ giá phù hợp để duy trì hoạt động khai thác.
Trao đổi với PV, Giám đốc Ban Quản lý cảng cá Thanh Hóa, Lê Văn Thăng cho biết: Trong bối cảnh nghề cá đóng vai trò quan trọng đối với kinh tế biển của Thanh Hóa, việc nhiều tàu cá phải nằm bờ không chỉ là khó khăn riêng của ngư dân mà còn đặt ra thách thức lớn đối với sự phát triển bền vững của toàn ngành thủy sản địa phương.
“Qua ghi nhận tại các cảng cá số lượng tàu nằm bờ ngày một nhiều. Các tàu đã về bờ là không có kế hoạch đi lại, còn một tàu lớn cũng đang trên đường quay lại cảng, âu thuyền. Chúng tôi đang tích cực động viên bà con ngư dân thích ứng với tình hình mới. Đồng thời nghiên cứu, tham mưu cho cấp trên xem xét các chính sách hỗ trợ khi cần thiết”, ông Thăng nói.
Tác giả: Thanh Phương
Nguồn tin: congly.vn
