Gần 60 năm đã trôi qua kể từ ngày liệt sĩ Bùi Viết Chiến hy sinh nơi chiến trường miền Nam, nhưng trong căn nhà nhỏ ở xóm Tân Long, xã Vô Tranh, tỉnh Thái Nguyên, nỗi chờ đợi vẫn chưa nguôi ngoai.
Ở tuổi xế chiều, bà Đặng Thúy Chanh vẫn đau đáu một điều giản dị mà thiêng liêng: Được đón chồng trở về. Đó không chỉ là mong mỏi của riêng bà, mà là nỗi niềm chung của hàng nghìn gia đình liệt sĩ trên mảnh đất Thái Nguyên - nơi ký ức chiến tranh vẫn còn những khoảng trống chưa thể lấp đầy.
 |
Đoàn công tác Ban chỉ đạo 515 tỉnh Thái Nguyên khảo sát bia mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Yên Trạch. |
Con trai liệt sĩ, ông Bùi Mạnh Trường, khi cha hy sinh mới tròn 6 tháng tuổi. Hơn nửa thế kỷ qua, ký ức về người cha chỉ được gìn giữ qua những câu chuyện và tấm ảnh cũ. “Chúng tôi chỉ mong tìm được hài cốt của cha để gia đình hương khói, để sự hy sinh ấy được trọn vẹn”, ông Trường chia sẻ, giọng trầm nhưng đầy hy vọng.
Không chỉ là nỗi mong ngóng tìm lại người thân, nhiều gia đình còn mang theo nỗi day dứt chưa thể gọi tên. Như gia đình liệt sĩ Lại Thế Độ, dù đã đưa được hài cốt về từ nhiều năm trước, nhưng đến nay vẫn chưa thể khẳng định đó có phải người thân của mình. Những giọt nước mắt của người mẹ già mỗi lần nhắc đến con là minh chứng cho một nỗi đau kéo dài qua năm tháng.
 |
Mẹ Việt Nam Anh hùng Đặng Thị Lan - mẹ liệt sĩ Lại Thế Độ - mỗi lần nhắc đến con lại không kìm được nước mắt. |
Toàn tỉnh Thái Nguyên hiện có hàng nghìn trường hợp liệt sĩ chưa tìm được hài cốt hoặc chưa xác định được danh tính. Ẩn sau những con số là biết bao câu chuyện, bao gia đình lặng lẽ chờ đợi. Và chính từ những nỗi niềm ấy, “Chiến dịch 500 ngày đêm” được triển khai không chỉ như một nhiệm vụ chính trị, mà như một lời hứa danh dự của thế hệ hôm nay đối với những người đã hy sinh.
Hành trình ấy không đơn độc. Cả hệ thống chính trị từ tỉnh đến cơ sở đang vào cuộc với quyết tâm cao nhất. Tại xã Vô Tranh, một trong những địa bàn có số lượng mộ liệt sĩ lớn, công tác rà soát, thu thập thông tin được triển khai khẩn trương. Nhiều ngôi mộ chỉ còn dòng chữ “chưa biết tên”, nhiều phần mộ thiếu thông tin hoặc chưa xác định được hài cốt. Khối lượng công việc phía trước còn rất lớn, nhưng từng bước đi đều được thực hiện bằng tất cả trách nhiệm.
 |
Đoàn công tác Ban chỉ đạo 515 tỉnh Thái Nguyên khảo sát bia mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ xã Vô Tranh. |
Ở cấp tỉnh, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính liệt sĩ được triển khai đồng bộ, bài bản. Hơn 4.300 ngôi mộ tại 83 nghĩa trang đang được rà soát; gần 1.000 trường hợp cần lấy mẫu ADN để xác định danh tính. Đại tá Phan Quyết Thắng, Phó chính ủy Bộ CHQS tỉnh Thái Nguyên khẳng định: “Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ là một cuộc chạy đua với thời gian, chúng tôi đang tranh thủ từng phút, từng giây để sớm đưa các anh trở về với gia đình, người thân”.
Trong hành trình ấy, khoa học công nghệ, đặc biệt là giám định ADN, đang trở thành “chìa khóa” mở ra những cánh cửa ký ức. Cho đến thời điểm hiện tại, tỉnh Thái Nguyên đã lấy được hơn 4.000 mẫu ADN của thân nhân liệt sĩ. Mỗi mẫu ADN được thu thập không chỉ là dữ liệu khoa học, mà còn là hy vọng, sợi dây kết nối giữa hiện tại và quá khứ, giữa người sống và những người đã khuất.
Và rồi, có những cuộc đoàn tụ sau hàng chục năm xa cách. Như gia đình liệt sĩ Nguyễn Văn Quỳ, sau gần 40 năm chờ đợi, đã tìm được hài cốt người thân và xác nhận bằng ADN. Niềm vui đã xoa dịu những tháng năm chờ đợi mong mỏi dài đằng đẵng. “Tôi mãn nguyện rồi, cuối cùng cũng tìm được con”, lời người mẹ già khiến bất cứ ai chứng kiến cũng không khỏi xúc động.
Tháng Tư lịch sử lại về...
Những đoàn người vẫn lặng lẽ đến các nghĩa trang, thắp những nén nhang trong sự thành kính. Hành trình tìm kiếm hài cốt liệt sĩ vẫn tiếp tục, như một lời tri ân không bao giờ khép lại. Bởi với thế hệ hôm nay, sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ không chỉ được ghi nhớ trong những trang sử, mà còn được khắc sâu trong từng việc làm cụ thể, trong từng nỗ lực để đưa các anh trở về. Đó là trách nhiệm, nghĩa tình, cũng là cách để mỗi chúng ta sống xứng đáng hơn với những gì các thế hệ trước đã trao lại - một đất nước hòa bình, độc lập và đầy khát vọng vươn lên.
Tác giả: Thiều Chung - Quang Nhất
Nguồn tin: qdnd.vn
