Chuẩn đô đốc Alireza Tangsiri, chỉ huy hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), ngày 14/3 bác bỏ tuyên bố của Mỹ rằng Washington đã phá hủy năng lực hải quân Iran hoặc có thể đảm bảo hộ tống an toàn cho các tàu dầu đi qua Eo biển Hormuz.
"Eo biển Hormuz không bị phong tỏa hoàn toàn bằng biện pháp quân sự, nhưng đang hoàn toàn nằm dưới sự kiểm soát của chúng tôi", ông Tangsiri nói.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi trong cuộc phỏng vấn cùng ngày cũng khẳng định Eo biển Hormuz vẫn "rộng mở". "Nó chỉ đóng đối với tàu dầu, tàu hàng thuộc về kẻ thù của chúng tôi, thuộc về những nước nào đang tấn công chúng tôi và đồng minh của họ. Mọi tàu khác đều được đi lại tự do", ông Araghchi nói.
Ngoại trưởng Iran thừa nhận nhiều tàu hàng vẫn không dám đi qua tuyến đường biển quan trọng này vì lo ngại an ninh, nhưng điều đó "không liên quan đến Iran".
Mohsen Rezaee, thành viên Hội đồng Phân định Lợi ích Quốc gia Iran, nói rằng không tàu nào của Mỹ có quyền đi vào Vùng Vịnh, nơi kết nối với Vịnh Oman qua Eo biển Hormuz.
 |
Ảnh tàu hàng Mayuree Naree bốc khói đen sau khi bị tấn công gần Eo biển Hormuz được công bố ngày 11/3. Ảnh: Hải quân Thái Lan |
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu giao dịch toàn cầu. IRGC từng tuyên bố mọi tàu muốn đi qua khu vực đều phải xin phép Tehran.
Kể từ khi cuộc chiến nổ ra ngày 28/2, Iran đã nhận trách nhiệm về nhiều vụ tấn công tàu thuyền trong và quanh tuyến đường này, trong đó có một tàu của Thái Lan. Các lực lượng thân Iran cũng tập kích tàu dầu neo đậu tại Iraq vào giữa tuần qua, gây thiệt hại nghiêm trọng.
Các bình luận mới nhất từ giới chức Iran có phần hạ nhiệt đáng kể so với loạt cảnh báo hồi đầu cuộc chiến.
IRGC hôm 3/3 tuyên bố đóng cửa Eo biển Hormuz và sẽ tấn công mọi tàu nào cố chấp đi qua. Khoảng 6 ngày sau, IRGC tiếp tục đe dọa toàn bộ Trung Đông sẽ không thể xuất khẩu "dù chỉ một lít dầu" nếu Mỹ và Israel tiếp tục tấn công đất nước họ.
Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei ngày 12/3 khẳng định nước này sẽ tiếp tục phong tỏa Eo biển Hormuz nếu giao tranh tiếp tục kéo dài và coi đó là hành động phù hợp.
 |
Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian |
Chiến sự và các cuộc tấn công trên biển đã khiến hoạt động vận tải thương mại trong khu vực bị gián đoạn nghiêm trọng. Theo Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), ít nhất 16 tàu hoạt động tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz đã bị tấn công kể từ khi xung đột bùng phát ngày 28/2.
Bất chấp các vụ tập kích trong tuần này, một số tàu thương mại vẫn đi qua khu vực an toàn. Quan chức Bộ Cảng và Vận tải biển Ấn Độ Rajesh Kumar Sinha ngày 14/3 thông báo hai tàu chở khí đốt hóa lỏng (LPG) treo cờ nước này đã đi qua eo biển Hormuz vào sáng sớm cùng ngày và đang trên đường về nước.
Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali cho biết Tehran đã cho phép một số tàu Ấn Độ đi qua Eo biển Hormuz, gọi đây là một ngoại lệ hiếm hoi được đưa ra từ các cuộc trao đổi giữa Thủ tướng Narendra Modi và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian.
Tác giả: Thanh Danh
Nguồn tin: Báo VnExpress
